Hàng chục ca tai biến Trong công văn của Bộ Y tế mới đây, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến nêu rõ: Tại Việt Nam, trong 3 tháng đầu năm 2013, toàn quốc ghi nhận 5 trường hợp tử vong sau tiêm (chứ không phải 9 trường hợp như báo chí nêu), và “Theo kết luận của Hội đồng tư vấn chuyên môn… 5 trường hợp tử vong nêu trên có 4 trường hợp không liên quan đến tiêm chủng và chất lượng vaccin, 1 trường hợp chưa chẩn đoán được nguyên nhân tử vong”. Tuy nhiên, con số 9 mà báo chí đã đếm số trẻ (từ 2-4 tháng tuổi) tử vong sau khi tiêm chủng vaccin Quinvaxem là từ tháng 11.2012 đến tháng 3.2013. Cụ thể: 3 cháu ở Nghệ An (tiêm ngày 7 và 10.12.2012, tử vong sau 34 - 66 giờ sau tiêm), 1 ở Kiên Giang (tiêm 22.12.2012, tử vong sau 96 giờ), 1 ở Hà Nội (tiêm 4.1.2013, tử vong sau 20 giờ), 2 ở Lâm Đồng (tiêm 15.11.2012 và 15.3.2013, tử vong sau 2 ngày) và 1 ở Hải Dương (tiêm 25.3.2013, tử vong sau 2 ngày), 1 ở Thanh Hóa (tiêm 12.11.2012, tử vong sau 1 ngày). Ngoài ra, tại các ngày có trẻ tử vong sau tiêm Quinvaxem ở Hải Dương, Thanh Hóa, Lâm Đồng đều có tai biến chùm với hàng chục trẻ bị phản ứng nặng nhưng đã được cấp cứu kịp thời nên qua khỏi. Những ca tai biến chùm này không được nhắc tới trong công văn của Bộ trưởng. Các con số đó chỉ khẳng định, các ca tai biến nặng và tử vong sau tiêm Quinvaxem “5 trong 1” đã liên tục suốt một thời dài chứ không chỉ 3 tháng gần đây, khiến Bộ Y tế phải ngừng sử dụng vaccin Quinvaxem đầu tháng 5.2013. Và cái chết của 3 trẻ sơ sinh ở Bệnh viện Đa khoa huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị sau khi tiêm vắc-xin ngừa viêm gan siêu vi B gây chấn động dư luận vì nó quá khủng khiếp, quá đau thương. Đây là tai biến nghiêm trọng xảy ra ở 1 bệnh viện, cùng thời điểm, cùng 1 y tá tiêm phòng. Các cơ quan chức năng đã ráo riết vào cuộc nhưng nguyên nhân tử vong thì vẫn chưa được tìm ra. Hàng loạt vấn đề xung quanh an toàn tiêm chủng đã được đặt ra. Bóng ma vacxin ám ảnh khiến dư luận xã hội đò hỏi ngành y tế không thể vào cuộc suông mãi được! Và cũng đã có nhiều luồng dư luận hoài nghi về chất lượng vắc-xin cũng như những băn khoăn liệu có nên tiêm vắc-xin cho trẻ sơ sinh trong vòng 24h đầu sau sinh? Có nên tiêm vắc xin viêm gan B cho trẻ ngay sau sinh? Thông thường một trẻ chào đời sẽ được tiêm vắc xin viêm gan B ngay trong vòng 24h đầu sau sinh. Sau khi xảy ra sự cố 3 trẻ ở Quảng Trị tử vong sau tiêm vắc xin có ý kiến cho rằng nên để trẻ tròn 1 tháng tuổi, khi trẻ đã cứng cáp hơn, cha mẹ có thể tự đưa trẻ đi tiêm vắc xin viêm gan B mũi đầu tiên, thay vì tiêm ngay sau sinh tại bệnh viện. Một bác sĩ tại BV Nhi Hà Nội đưa ý kiến có thể lui thời gian tiêm mũi đầu tiên viêm gan B cho trẻ, không nhất thiết phải tiêm trong vòng 24h đầu sau sinh. Tuy nhiên, các chuyên gia về vắc xin khẳng định việc tiêm vắc xin viêm gan B ngay trong vòng 24h đầu sau sinh là rất cần thiết, bởi nếu tiêm sớm hiệu quả bảo vệ càng cao. Việc tiêm sớm càng có ý nghĩa hơn khi tỷ lệ lưu hành virus viêm gan B tại Việt Nam khá cao, 10-20% dân số. PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi, BV Bạch Mai cho biết: "Tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ đầu sau khi sinh, thậm chí cả khi mẹ bị nhiễm virus, sẽ phòng được khoảng 85% nguy cơ nhiễm bệnh ở trẻ sơ sinh. Trong khi nếu mẹ có virus viêm gan B, thì 90% trẻ sinh ra sẽ bị lây. Nhiễm virus viêm gan B có thể dẫn đến xơ gan và ung thư gan sau đó. Khi đó, việc điều trị không chỉ tốn kém, lâu dài mà cũng rất nguy hiểm cho tính mạng trẻ". Việc tiêm vắc xin viêm gan B trong vòng 24h đầu sau sinh cũng là khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO). WHO đánh giá vắc xin viêm gan B là một trong những vắc xin an toàn, không có chống chỉ định, có chống chỉ định, trẻ sinh non, sinh thiếu cân... Cũng có thể tiêm được. Theo ước tính của WHO, tỷ lệ tai biến sau tiêm là 1-2 trong một triệu liều, rất thấp trong khi các loại vắc xin khác tỷ lệ có thể lên tới 2-5 trên triệu liều. Tiêm vắc xin viêm gan B có thể gây phản ứng thông thường như đau tại chỗ (3-9%), sốt trên 37,7 độ C và sốc phản vệ nhưng chỉ khoảng 1/600.000 liều. Trẻ cần được thăm khám kỹ trước khi tiêm Trường hợp 3 trẻ ở huyện Hướng Hóa, Quảng Trị tử vong sau viêm vắc xin viêm gan B tại cùng một bệnh viện, cùng thời điểm đã đặt ra nhiều lo ngại. Rất nhiều câu hỏi được đặt ra như nguyên nhân tử vong do chất lượng vắc xin hay do cả ba bé đều mắc bệnh nặng khi tiêm nên đã dẫn tới sốc phản vệ? Giả sử vì nguyên nhân cả 3 trẻ đều mắc bệnh thì các bé có được thăm khám trước khi tiêm hay không, nếu có được thăm khám sao không có chỉ định lùi lịch tiêm lại? PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi, BV Bạch Mai, Hà Nội cho biết, những đứa trẻ vừa chào đời mà có biểu hiện bệnh rõ ràng, trầm trọng thì rất dễ để biết bé đó đang mắc bệnh. Tuy nhiên, có nhiều trẻ biểu hiện bệnh rất mơ hồ, thậm chí không có triệu chứng nên nếu không phải bác sĩ chuyên khoa nhi thăm khám thì không phát hiện ra bệnh.“Đừng cho rằng đứa trẻ sau khi ra khỏi bụng mẹ chỉ cần khóc to một tiếng là khỏe mạnh, bình thường. Có nhiều cháu khi ra đời vẫn bú tốt, ngủ tốt nhưng 6-12 tiếng sau thì bị suy hô hấp, nghĩa là đứa trẻ đang có bệnh trong người chứ không phải khỏe mạnh như tiên đoán ban đầu. Trong trường hợp này, nếu trẻ tiêm vắc xin thì rất có thể xảy ra nguy hiểm đến tính mạng, bởi trẻ đang ủ bệnh trong người. Việc tiêm vắc xin viêm gan B trong vòng 24h đầu là rất cần thiết, tuy nhiên trẻ cần được thăm khám kỹ trước khi tiêm. Với trẻ có nghi ngờ về sức khỏe nên lùi lại thời điểm tiêm”,PGS.TS Dũng nói.
N.Huy Ai chịu trách nhiệm cho nỗi đau này? Suốt một tuần thắt lòng với trẻ sơ sinh, 5 cháu bị điều dưỡng làm rơi trong lúc đẩy xe đi tắm, 3 cháu bị chết sau khi tiêm mũi vắc xin đầu tiên trong đời. Những người làm cha làm mẹ se thắt trái tim, thấy sao tính mạng trẻ sơ sinh ở nước mình mong manh thế. Và tại sao đến giờ mà chúng ta vẫn phải đối mặt với những nỗi đau này? Chiều 22/7 đoàn chuyên gia Bộ y tế cùng các cơ quan của tỉnh Quảng Trị đã thông qua bản kết luận về nguyên nhân 3 trẻ sơ sinh tử vong sau khi tiêm vắc xin viêm gan B xảy ra tại Bệnh viện Hướng Hóa vào sáng 20/7. Sau gần 4 giờ họp kín, ông Trần Văn Thành, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Trị đã dành 10 phút để đọc bản kết luận. Nguyên nhân chính gây ra cái chết của 3 cháu bé được xác định là "sốc phản vệ chưa rõ nguyên nhân". Các chuyên gia cũng phát hiện nhiều “bất thường” trong dịch vụ tiêm chủng tại Bệnh viện Đa khoa huyện Hướng Hóa. Thứ nhất là việc bảo quản vắc xin chưa đúng quy định, để vắc xin cùng sinh phẩm khác; thứ 2 quản lý vắc xin mắc nhiều “lỗi”: không ghi chép quản lý vắc xin hàng ngày, không lưu vỏ, lọ theo quy định và không triển khai tiêm vắc xin tại phòng tiêm riêng mà tiêm tại phòng bệnh. Theo hội đồng chuyên môn, đây là chùm ca bệnh. Cả 3 ca tử vong về lâm sàng đều diễn biến rất nhanh giống nhau, tím tái, khó thở, lịm đi trong 10 phút sau tiêm, kết quả đại thể có biểu hiện xuất tiết, xung huyết, xuất huyết đa phủ tạng (phổi, tim, gan, thận, lách, não, màng ruột). Phía hội đồng chuyên môn chưa nghĩ đến trùng hợp ngẫu nhiên với bệnh lý của trẻ. Bởi tiền sử thai nghén của cả 3 sản phụ bình thường, đẻ thường, khỏe mạnh, bú tốt, cân nặng từ 2,8-3,1 kg. Nói đến nguyên nhân do vắc xin, hội đồng chuyên không loại trừ nhưng ít khả năng xảy ra. Tuy nhiên, phần kết luận bước đầu này dường như không thỏa mãn với dư luận, càng không thỏa mãn với những gia đình đang đối mặt với nỗi đau. Hẳn là trong nỗi đau tột cùng của những ông bố, bà mẹ và người thân các cháu, có cả sự uẩn ức vì bỗng nhiên họ mất đi đứa con vừa mới chào đời. Chín tháng mười ngày mang thai là quãng thời gian đầy hồi hộp, âu lo, mệt mỏi của những người mẹ. Nhưng mọi lo lắng, mệt mỏi cũng đều qua đi khi họ và đứa con thân yêu của họ làm một cuộc vượt can để rồi thỏa nguyện với điều mong “mẹ tròn con vuông”. Vậy nhưng hạnh phúc ngắn chẳng tày gang, chẳng có nỗi đau nào lớn hơn khi những đứa trẻ ấy đã phải ra đi vĩnh viễn vì những nguyên nhân không đáng có. Sự yếu kém tay nghề của bác sĩ khi tiêm vắc xin hay chất lượng vắc xin không đảm bảo dẫn tới tai biến... Là những câu hỏi cần phải được trả lời trong thời gian tới. Nhưng dù với lí do gì thì nó cũng không thể bù đắp được sự mất mát quá lớn của những cặp vợ chồng vô cớ bị tước đi niềm hạnh phúc vừa mới nhen trong đời. Ai sẽ chịu trách nhiệm về những trường hợp tử vong này? Ngành y tế không thể làm ngơ, không thể lẳng lặng cho qua trách nhiệm của những người liên quan. Sẽ phải có người chịu trách nhiệm về những ca tử vong đó và phải có bài học sâu sắc được rút ra để mãi không tái diễn những vụ việc đau lòng như thế. Trước đó, vụ một điều dưỡng làm rơi 5 trẻ sơ sinh tại Bệnh viện phụ sản Hà Nội dù được xác định là sơ suất của điều dưỡng nhưng cũng khiến không ít ông bố, bà mẹ giật mình. Dù Sở Y tế Hà Nội đã yêu cầu Bệnh viện Phụ sản Hà Nội rà soát lại quy trình chuyên môn, thay đổi, bổ sung trang thiết bị, hệ thống đường hành lang để tạo điều kiện chăm sóc, phục vụ bà mẹ, trẻ sơ sinh tốt nhất... Nhưng đó không phải là chuyện nội bộ của ngành y tế Hà Nội. Còn rất nhiều những sơ suất, những tắc trách, những bác sĩ, y tá thiếu trách nhiệm để dẫn tới những trường hợp tử vong đáng tiếc. Ai đã từng có người nhà nằm viện chắc chắn đều đã phải đưa tiền cho bác sĩ, y tá để mũi tiêm cho người nhà của mình dễ chịu hơn, hoặc phải dúi tiền vào tay người đẩy xe chở người bệnh để bánh xe lăn nhẹ nhàng hơn... Một thầy thuốc đúng nghĩa lương y như từ mẫu lẽ ra không phải cần đến những đồng tiền đó mới hiểu rằng họ phải làm tất cả những gì tốt nhất, cẩn trọng nhất, trách nhiệm nhất để người bệnh mau chóng khỏi bệnh và cảm thấy dễ chịu nhất. Ngẫm từ những nỗi đau mà nguyên nhân chủ quan từ đội ngũ y, bác sĩ luôn khiến cho người bệnh và thân nhân họ phấp phỏng âu lo. Những cái chết tức tưởi, những tai biến bất ngờ không được mổ xẻ và chấn chỉnh thấu đáo. Y đức, y thuật, những từ khóa ấy vang lên róng riết mấy năm qua, dẫu muộn, nhưng còn hơn không, Bộ Y tế cần có một cuộc thanh kiểm tra toàn diện đối với việc đảm bảo an toàn trong chữa trị, chăm sóc người bệnh tại các bệnh viện hiện nay. K.An Cần xem lại quy trình tiêm chủng và cân nhắc việc thay đổi lịch tiêm vắcxin viêm gan B Cho rằng đây là sự cố đáng tiếc và nghiêm trọng, GS-TS Nguyễn Đình Bảng, Nguyên viện trưởng viện Kiểm định Vắcxin và Sinh phẩm y tế quốc gia, cho rằng cần xem lại quy trình tiêm chủng và cân nhắc việc thay đổi lịch tiêm vắcxin viêm gan B cho trẻ trong 24 giờ đầu sau sinh. “Tôi không nghi ngờ chất lượng vắcxin nhưng lo về việc thực hiện tiêm chủng đối với vắcxin này chưa hợp lý. Một y tá của nhà hộ sinh thì kỹ năng tiêm chủng không thể bằng nhân viên y tế chuyên phụ trách công tác tiêm chủng. Với một lọ vắcxin được lấy trong tủ lạnh thì phải được để ấm trước khi tiêm cho trẻ, nếu tiêm ngay thì cơ thể trẻ có thể sốc vì lạnh”, GS Bảng lo ngại. GS Bảng khuyến nghị không nên tiêm vắcxin cho trẻ trong vòng 1 tháng sau sinh, càng không nên tiêm trong 24 giờ đầu khi chào đời để tránh những tác động lạ mà nên thực hiện mũi tiêm đầu tiên khi trẻ đã được 2-3 tháng tuổi. “Không phải bây giờ tôi mới đề nghị lùi lịch tiêm vắcxin mà đã để nghị từ gần 10 năm trước, nhất là thời điểm năm 2007, khi Việt Nam liên tiếp xảy ra các sự cố liên quan đến tiêm vắcxin viêm gan B” - GS Bảng nhấn mạnh. Tại Việt Nam, có tới 20% dân số mang kháng nguyên viêm gan B. Khoảng 10% bà mẹ mang thai có mang virus viêm gan B và 90% trong số đó truyền sang con trong quá trình sinh nở. Theo GS-TS Nguyễn Trần Hiển, tiêm vắcxin viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh sẽ phòng lây truyền từ mẹ sang con đến 80%-95%. Tuy nhiên, giới chuyên môn cũng lưu ý những trẻ đẻ non, nhẹ cân; trẻ bị đẻ khó; mẹ bị sốt trước, sau khi sinh; nước ối bẩn; con bị ngạt; thai già tháng; trẻ dị tật… cần được thăm khám cẩn thận để tránh các trường hợp trùng hợp ngẫu nhiên. Đối với những trẻ đang bị ốm, sốt, mắc các bệnh nhiễm khuẩn cấp tính thì cần được hoãn tiêm. Vắc-xin viêm gan B được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia từ năm 1997. Kể từ sau hàng loạt sự cố trẻ sốc phản vệ tiêm vắcxin viêm gan B năm 2007, tỷ lệ trẻ sơ sinh được tiêm trong 24 giờ đầu sau sinh trên toàn quốc giảm mạnh từ 64% (năm 2006) xuống còn chưa đầy 30% (năm 2007) và năm 2008 là 24%, năm 2011 chỉ hơn 20%. Thời gian gần đây, tỷ lệ này dần nhích lên, đạt gần 40%. Tỉ lệ phản ứng nặng sau tiêm vắcxin viêm gan B là 0,56/liều. Ngoài ra, các phản ứng nhẹ thường gặp có thể là sưng, đau, khó chịu, mệt mỏi, sốt nhẹ.../. * GS.TSKH Nguyễn Văn Mẫn, Nghiên cứu viên cao cấp Trung tâm nghiên cứu và sản xuất vắc xin sinh phẩm y tế, Bộ Y tế Cần phải kiểm tra chất lượng thuốc, quy trình tiêm chủng mới có thể đưa ra kết luận tai biến là do vắc xin hay không. Tuy nhiên, 3 trẻ sơ sinh tử vong cùng một lúc, sau khi tiêm cùng một lô thuốc, cùng một bệnh viện là vấn đề đáng lo ngại. Để đánh giá đúng nguyên nhân sự việc thì cần phải xem lại bệnh án của cả 3 sản phụ và các bé lúc đẻ, diễn biến cuộc đẻ … * PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi - BV Bạch Mai Quy định của Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia là tiêm vắc-xin viên gan B cho trẻ trong vòng 24 giờ sau sinh, tuy nhiên không thể áp dụng một cách cứng nhắc với tất cả các trường hợp mà trước khi tiêm bác sĩ cần phải khám cẩn thận cho tất cả các bé. Sau khi khám, nếu bác sĩ khẳng định trẻ không bị bệnh gì, sức khỏe tốt thì mới tiêm mũi vắc-xin viêm gan B, lý do vì ngày đầu sau sinh của trẻ có diễn biến rất khó lường. * GS-TS Trịnh Quân Huấn, chuyên gia cao cấp của Bộ Y tế Việc điều tra các phản ứng sau tiêm vắc xin cần lưu ý, nếu tai biến liên quan đến cơ địa thì chỉ xảy ra riêng lẻ, cá nhân. Còn nếu sự cố sau tiêm là chùm tai biến với cùng một lô vắc xin cần xem xét các yếu tố liên quan tác động đến chất lượng của vắc xin. Chất lượng của vắc xin có thể do sản xuất nhưng cũng phụ thuộc điều kiện bảo quản, tuân thủ về vô khuẩn. * TS-BS Nguyễn Viết Tiến, Thứ trưởng Bộ Y tế Việc chỉ định tiêm cần lưu ý với trẻ sơ sinh, vì hệ miễn dịch chưa hoàn chỉnh. Cần lưu ý khám sàng lọc trước tiêm, vì có một số bệnh bẩm sinh không nên tiêm hoặc trì hoãn tiêm, mặc dù ở trẻ sơ sinh việc khám sàng lọc khá khó khăn./. |
Thứ Tư, 24 tháng 7, 2013
Trẻ sơ sinh tiêm vacxin bị tử vong: Ngành Y tế không thể vô can!
Đăng ký:
Đăng Nhận xét (Atom)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét